Hand- en voetproblemen

Sommige soorten chemotherapie kunnen als bijwerking klachten geven aan handen en voeten. Dit is bekend onder de naam hand- en voetsyndroom. Dit kan gebeuren omdat de medicijnen de gewoonte hebben zich te concentreren in de palmen van je hand en je voetzolen. Vraag je arts of oncologieverpleegkundige of je deze bijwerking kunt verwachten.

Signalen variëren van er rood uitzien tot erg gevoelig aanvoelen en eventueel vervellen van de huid op handen en voetzolen.

Een hand- en voetsyndroom kan erg vervelend zijn en normale dagelijkse activiteiten verstoren.

Kan ik het voorkomen?

  • Probeer zo vaak mogelijk een vochtinbrengende crème aan te brengen, let erop dat je het ook goed in de huidplooien smeert.
  • Zorg dat je handen en voetzolen niet teveel in aanraking komen met heet water.
  • Neem een bad of een douche met lauw warm water. Dompel je handen en/of voeten in een koud badje het liefst 3 of 4 keer per dag.
  • Probeer handelingen te vermijden waarbij je over je huid gaat wrijven zelfs als het gaat om een lichte druk op je handen. Denk dan bijvoorbeeld aan het grondig wassen van je handen, vastgrijpen van gereedschappen, typen, een instrument bespelen of auto rijden.
  • Draag liever geen strak zittende kleding of plakband/pleisters die rechtstreeks op je huid drukken.
  • Als je zit of ligt probeer het dan zo zacht mogelijk te maken met lekkere kussens en leg je benen omhoog op een extra kussentje.
  • Als je op je zij slaapt kun je ook overwegen om een kussen te plaatsen tussen je benen of een zachte pyjama dragen. Zo wordt voorkomen dat je ’s nachts je benen tegen elkaar wrijft.
  • Probeer onnodige (lange)wandelingen te vermijden zeker als het gaat om hardlopen of andere zeer intensieve inspanningen.
  • Draag zoveel mogelijk wijd zittende kleding en makkelijk zittende schoenen met zachte soepele zolen.

Bespreek het met je oncologieverpleegkundige als de palmen van uw handen of voetzolen rood en gevoelig worden. Het kan zijn dat de chemotherapie moet worden uitgesteld of dat de dosis moeten worden aangepast om te voorkomen dat je meer last gaat krijgen van het hand- en voetsyndroom.

Wat kun je zelf doen?
Als je toch last gaat krijgen van een hand- en voetsyndroom dan zijn er dingen die jezelf kunt doen om de symptomen te verlichten.

  • Zorg dat je handen en voeten koel blijven. Je kunt bijvoorbeeld een ice-pack in je handpalmen of onder je voetzolen leggen ter afkoeling maar een pak diepgevroren pak erwtjes kan ook. Probeer het steeds gedurende 15 tot 20 minuten vol te houden.
  • Breng een zachte lotion of crème aan maar probeer het niet te hard in te wrijven. Als er blaren of zweertjes ontstaan gebruik dan alleen een zeer verzachtende crème je arts of oncologieverpleegkundige kan je hier meer over vertellen. Een arts kan je hiervoor ook speciale wondzalf voorschrijven.
  • Ook kun je bij je arts terecht voor de volgende ondersteunende medicatie:
    Pijnstillers zoals paracetamol kunnen helpen om de pijn te onderdrukken.
    Je arts kan ontstekingsremmers voorschrijven om het hand- en voetsyndroom te behandelen.

Terug naar minder vaak voorkomende bijwerkingen.